คำนวณจุดคุ้มทุน — Break-even Analysis
หน่วยที่คุ้มทุน รายได้คุ้มทุน และ Contribution Margin
อัปเดตเนื้อหาปี 2569 • อัปเดตเมื่อ: 21 เม.ย. 2569
คำนวณจุดคุ้มทุน (Break-even Analysis) สำหรับธุรกิจ 2569
คำนวณจุดคุ้มทุนเป็นหน่วยและรายได้ พร้อม Contribution Margin และ CM Ratio สำหรับวางแผนธุรกิจและประเมินความเป็นไปได้
ข้อมูลความน่าเชื่อถือ
ใช้ข้อมูลอ้างอิงจากหน่วยงานทางการของไทย และแสดงผลเพื่อช่วยวางแผนก่อนตัดสินใจ
อัปเดตล่าสุด: 21 เม.ย. 2569
แหล่งที่มา
- กรมพัฒนาธุรกิจการค้า: คู่มือวิเคราะห์ความเป็นไปได้ทางธุรกิจ
- สำนักงานส่งเสริมวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (สสว.): การวางแผนธุรกิจ SME
สมมติฐานและข้อควรทราบ
- จุดคุ้มทุนหน่วย = ต้นทุนคงที่ ÷ (ราคาขาย − ต้นทุนแปรผัน/หน่วย)
- จุดคุ้มทุนรายได้ = ต้นทุนคงที่ ÷ CM Ratio
- ราคาขายและต้นทุนคงที่ในช่วงที่ระบุ
ผลการคำนวณจุดคุ้มทุน
จุดคุ้มทุน (หน่วย)
-
รายได้คุ้มทุน
-
Contribution Margin/หน่วย
-
CM Ratio
-
ต้นทุนคงที่รวม -
ต้นทุนแปรผันต่อหน่วย -
ราคาขายต่อหน่วย -
สูตรและวิธีคำนวณจุดคุ้มทุน
สูตรจุดคุ้มทุน:
จุดคุ้มทุน (หน่วย) = ต้นทุนคงที่ ÷ (ราคาขาย − ต้นทุนแปรผัน/หน่วย)
จุดคุ้มทุน (รายได้) = ต้นทุนคงที่ ÷ CM Ratio
CM Ratio = (ราคาขาย − ต้นทุนแปรผัน) ÷ ราคาขาย
ตัวอย่าง: ร้านกาแฟ ต้นทุนคงที่ 50,000 บาท ต้นทุนแปรผัน 80 บาท ราคา 150 บาท
- CM = 150 − 80 = 70 บาท/แก้ว
- CM Ratio = 70 ÷ 150 = 46.67%
- จุดคุ้มทุน = 50,000 ÷ 70 = 714.3 แก้ว/เดือน
- รายได้คุ้มทุน = 50,000 ÷ 0.4667 = 107,143 บาท/เดือน
แหล่งอ้างอิง: สำนักงานส่งเสริมวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (สสว.)
คำถามที่พบบ่อย
จุดคุ้มทุน (Break-even Point) คืออะไร?
จุดคุ้มทุนคือระดับยอดขายที่รายได้รวมเท่ากับต้นทุนรวม (กำไร = 0) ถ้าขายได้มากกว่าจุดคุ้มทุน ธุรกิจจะมีกำไร ถ้าน้อยกว่าจะขาดทุน ใช้วางแผนการผลิต ตั้งราคา และประเมินความเป็นไปได้ทางธุรกิจ
ต้นทุนคงที่ (Fixed Cost) และต้นทุนแปรผัน (Variable Cost) คืออะไร?
ต้นทุนคงที่ (Fixed Cost) คือต้นทุนที่ไม่เปลี่ยนแปลงตามปริมาณการผลิต เช่น ค่าเช่า เงินเดือน ค่าประกัน ต้นทุนแปรผัน (Variable Cost) คือต้นทุนที่เพิ่มขึ้นตามปริมาณการผลิต เช่น วัตถุดิบ ค่าแรงตรง ค่าบรรจุภัณฑ์
Contribution Margin คืออะไร?
Contribution Margin (กำไรส่วนเพิ่ม) = ราคาขาย − ต้นทุนแปรผันต่อหน่วย คือส่วนที่ช่วยครอบคลุมต้นทุนคงที่หลังหักต้นทุนแปรผันแล้ว ยิ่ง CM สูง ยิ่งถึงจุดคุ้มทุนเร็ว CM Ratio = CM ÷ ราคาขาย × 100
จะลดจุดคุ้มทุนได้อย่างไร?
ลดจุดคุ้มทุนได้โดย: (1) ลดต้นทุนคงที่ เช่น ย้ายออฟฟิศ ลดเงินเดือน (2) ลดต้นทุนแปรผันต่อหน่วย เช่น ต่อรองราคาวัตถุดิบ (3) ขึ้นราคาขาย เพิ่ม Contribution Margin (4) Outsource งานที่มีต้นทุนคงที่สูง
Margin of Safety คืออะไร?
Margin of Safety คือส่วนต่างระหว่างยอดขายจริงกับยอดขายจุดคุ้มทุน แสดงว่าธุรกิจมีพื้นที่เหลือเท่าไรก่อนขาดทุน สูตร: MOS = (ยอดขายจริง − ยอดขายจุดคุ้มทุน) ÷ ยอดขายจริง × 100 ยิ่ง MOS สูง ธุรกิจยิ่งปลอดภัย
เครื่องคำนวณที่เกี่ยวข้อง
คู่มือและเครื่องมือที่เกี่ยวข้อง
ข้อจำกัดความรับผิดชอบ: ผลการคำนวณเป็นเพียงการประมาณการ ตัวเลขจริงอาจแตกต่างตามสภาวะตลาดและการดำเนินธุรกิจจริง