คำนวณค่าเลี้ยงดูบุตร ปี 2569
ประเมินค่าเลี้ยงดูบุตร (ค่าอุปการะเลี้ยงดู) ตามแนวทางศาลไทย คำนวณจากรายได้พ่อแม่ทั้งสองฝ่าย จำนวนบุตร และค่าใช้จ่ายจริง อ้างอิงประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ 5 ครอบครัว
ตารางประเมินค่าเลี้ยงดูบุตรตามรายได้รวม
| รายได้รวม (บาท) | 1 คน (~25%) | 2 คน (~35%) | 3 คน (~40%) |
|---|---|---|---|
| 20,000 | 5,000 | 7,000 | 8,000 |
| 30,000 | 7,500 | 10,500 | 12,000 |
| 40,000 | 10,000 | 14,000 | 16,000 |
| 50,000 | 12,500 | 17,500 | 20,000 |
| 60,000 | 15,000 | 21,000 | 24,000 |
| 80,000 | 20,000 | 28,000 | 32,000 |
| 100,000 | 25,000 | 35,000 | 40,000 |
| 150,000 | 37,500 | 52,500 | 60,000 |
* ตัวเลขเป็นการประเมินจากแนวคำพิพากษา ค่าจริงขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของศาล
หลักเกณฑ์ที่เครื่องมือนี้ใช้
เครื่องมือนี้ประเมินค่าเลี้ยงดูบุตรตาม แนวทางสัดส่วนรายได้ (Income Shares Model) ซึ่งเป็นวิธีที่ศาลไทยมักใช้เป็นแนวทาง:
- รวมรายได้ของพ่อแม่ทั้งสองฝ่าย
- ประเมินค่าใช้จ่ายบุตรตามสัดส่วนรายได้รวม (ประมาณ 25% สำหรับ 1 คน, 35% สำหรับ 2 คน, 40% สำหรับ 3 คน)
- แบ่งสัดส่วนการจ่ายตามรายได้ของแต่ละฝ่าย
สูตรคำนวณ
- รายได้รวม = รายได้ฝ่ายที่ 1 + รายได้ฝ่ายที่ 2
- ค่าเลี้ยงดูรวม = รายได้รวม × สัดส่วนตามจำนวนบุตร
- สัดส่วนฝ่ายที่ 1 = รายได้ฝ่ายที่ 1 ÷ รายได้รวม
- ส่วนที่ฝ่ายที่ 1 จ่าย = ค่าเลี้ยงดูรวม × สัดส่วนฝ่ายที่ 1
ตัวอย่าง
พ่อมีรายได้ 40,000 บาท/เดือน แม่มีรายได้ 20,000 บาท/เดือน มีบุตร 2 คน
- รายได้รวม = 40,000 + 20,000 = 60,000 บาท
- ค่าเลี้ยงดูรวม = 60,000 × 35% = 21,000 บาท
- ค่าเลี้ยงดูต่อบุตร = 21,000 ÷ 2 = 10,500 บาท
- ส่วนของพ่อ = 21,000 × (40,000/60,000) = 14,000 บาท
- ส่วนของแม่ = 21,000 × (20,000/60,000) = 7,000 บาท
แหล่งอ้างอิงทางการ
- ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ 5 ครอบครัว มาตรา 1564 — หน้าที่อุปการะเลี้ยงดูบุตร
- ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1598/38 — การกำหนดค่าอุปการะเลี้ยงดู
- ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1598/39 — การแก้ไขค่าอุปการะเลี้ยงดู
ค่าเลี้ยงดูบุตร 2569: สิ่งที่พ่อแม่ต้องรู้
ค่าเลี้ยงดูบุตรคืออะไร?
ค่าเลี้ยงดูบุตร (ค่าอุปการะเลี้ยงดู) คือเงินที่พ่อแม่มีหน้าที่จ่ายเพื่อเลี้ยงดูบุตรที่ยังไม่บรรลุนิติภาวะ ตามกฎหมายไทย พ่อแม่ทั้งสองฝ่ายมีหน้าที่ร่วมกันอุปการะเลี้ยงดูบุตร ไม่ว่าจะจดทะเบียนสมรสหรือไม่ โดยศาลจะกำหนดค่าเลี้ยงดูตามฐานะและความสามารถของแต่ละฝ่าย
ปัจจัยที่ศาลพิจารณา
ศาลครอบครัวจะพิจารณาปัจจัยหลายประการในการกำหนดค่าเลี้ยงดูบุตร ได้แก่:
- รายได้และทรัพย์สิน ของพ่อแม่ทั้งสองฝ่าย
- ค่าใช้จ่ายจำเป็น ของบุตร: ค่าเล่าเรียน ค่ารักษาพยาบาล ค่าอาหาร ค่าที่อยู่อาศัย
- จำนวนบุตร ที่ต้องอุปการะ
- ฐานะความเป็นอยู่ ของครอบครัวก่อนแยกกัน
- ความต้องการพิเศษ ของบุตร เช่น โรคประจำตัว หรือความพิการ
ขั้นตอนการขอค่าเลี้ยงดูบุตร
- ตกลงกันเอง: พ่อแม่เจรจาตกลงกันโดยไม่ต้องผ่านศาล สามารถทำเป็นบันทึกข้อตกลงเป็นลายลักษณ์อักษร
- ไกล่เกลี่ย: หากตกลงกันไม่ได้ สามารถขอไกล่เกลี่ยผ่านสำนักงานอัยการหรือศาลครอบครัว
- ฟ้องศาล: ยื่นฟ้องต่อศาลครอบครัวและเยาวชน ศาลจะพิจารณาและกำหนดค่าเลี้ยงดูที่เหมาะสม
ค่าใช้จ่ายศาล
หากต้องยื่นฟ้องขอค่าเลี้ยงดูบุตร สามารถใช้ เครื่องคำนวณค่าธรรมเนียมศาล เพื่อประเมินค่าใช้จ่ายเบื้องต้น
การวางแผนการเงินหลังแยกทาง
นอกจากค่าเลี้ยงดูบุตรแล้ว ผู้ปกครองควรวางแผนการเงินเพิ่มเติม เช่น คำนวณเงินเดือนสุทธิ เพื่อดูรายได้หลังหักภาษีและประกันสังคม หรือ คำนวณเงินเกษียณ เพื่อวางแผนอนาคตระยะยาว