ลดหย่อน vs หักลดหย่อน — เปรียบเทียบเต็ม

เผยแพร่ 1 พฤษภาคม 2569· อัปเดต 14 กรกฎาคม 2569

คนไทยหลายคนสับสนระหว่าง "ลดหย่อนภาษี" (Deduction) และ "หักลดหย่อนภาษี" (Tax Credit) อันที่จริง แม้ชื่อใกล้เคียง แต่ผลประหยัดต่างกันมาก บทความนี้อธิบายความต่างและวิธีใช้อย่างถูกต้อง

คำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาจากรายได้และค่าลดหย่อนของคุณ เพื่อดูผลต่างเป็นจำนวนเงินบาทก่อนวางแผน

ความต่างในอธิบาย

ตัวอย่างการเปรียบเทียบ — รู้ความต่างจริง ๆ

ตัวอย่างที่ 1: ลดหย่อนเงินได้ 100,000 บาท

สถานการณ์: เงินได้รวม 500,000 บาท / ปี | อัตราภาษี 20% ที่เงินอายุสุดท้าย

• ไม่ลดหย่อน: ภาษี = 500,000 × 20% = 100,000 บาท
• ลดหย่อน 100,000 บาท: ภาษี = (500,000 - 100,000) × 20% = 80,000 บาท | ประหยัด = 20,000 บาท
• หักลดหย่อน 100,000 บาท (ถ้าไทยมี): ภาษี = 100,000 - 100,000 = 0 บาท | ประหยัด = 100,000 บาท

ตัวอย่างที่ 2: ลดหย่อนเงินได้ 500,000 บาท (เงินสมทบ RMF)

สถานการณ์: เงินได้รวม 1,000,000 บาท / ปี | อัตราภาษี 35% (ชั้นสูง)

• ไม่ลดหย่อน: ภาษี = 1,000,000 × 35% = 350,000 บาท
• ลดหย่อน 500,000 บาท (RMF): ภาษี = (1,000,000 - 500,000) × 35% = 175,000 บาท | ประหยัด = 175,000 บาท
• หักลดหย่อน 500,000 บาท (ถ้าไทยมี): ภาษี = 350,000 - 500,000 = ติดลบ (ได้คืน 150,000 บาท!)

ลดหย่อนประเภทต่างๆ ที่ไทยมี

1. ลดหย่อนส่วนบุคคล (Personal Exemption)

อะไร: 60,000 บาท (ผู้ใหญ่โสด)
ประหยัด: 60,000 × 20% = 12,000 บาท (ที่อัตรา 20%)

2. ลดหย่อนผู้ติดตาม (Dependent Exemption)

อะไร: 30,000 บาท ต่อคน (บิดามารดา, ลูก)
ประหยัด: 30,000 × 20% = 6,000 บาท ต่อคน

3. ลดหย่อนประกันชีวิต (Life Insurance Deduction)

อะไร: สูงสุด 100,000 บาท / ปี
ประหยัด: 100,000 × 35% = 35,000 บาท (ที่อัตรา 35%)

4. ลดหย่อนกองทุนเงินบำนาญกลาง (RMF)

อะไร: สูงสุด 500,000 บาท / ปี หรือ 15% ของเงินได้
ประหยัด: 500,000 × 35% = 175,000 บาท (ที่อัตรา 35%!)

ทำไมการลดหย่อนไม่เท่าหักลดหย่อน?

เพราะการลดหย่อนจะลดเงินได้ก่อนคำนวณภาษี ต่างจากการหักลดหย่อนที่หักตรงจากภาษีจำนวนเงิน

ตัวอย่างการคำนวณขั้น-ต่อ-ขั้น

• เงินได้รวม: 1,000,000 บาท
• ลบ ลดหย่อน: 500,000 บาท (RMF)
• = เงินได้คงเหลือ: 500,000 บาท
• ภาษี @ 35%: 500,000 × 35% = 175,000 บาท
• หัก หักลดหย่อน (ถ้ามี): เช่น 50,000 บาท
• = ภาษีจ่ายจริง: 175,000 - 50,000 = 125,000 บาท

ประเภทลดหย่อนที่มีประหยัดสูงสุด

1. RMF (ลดหย่อน 500,000 บาท) — ประหยัด 175,000 บาท (ที่ 35%)
2. ประกันชีวิต (ลดหย่อน 100,000 บาท) — ประหยัด 35,000 บาท (ที่ 35%)
3. บำรุงการศึกษา (ลดหย่อน 15,000 บาท) — ประหยัด 5,250 บาท (ที่ 35%)
4. ผู้ติดตาม (ลดหย่อน 30,000 บาท) — ประหยัด 10,500 บาท (ที่ 35%)

เคล็ดลับการใช้ลดหย่อนให้ได้ประโยชน์สูงสุด

1. ใช้ลดหย่อนที่สูงเปอร์เซ็นต์อัตราภาษี

ถ้าเงินได้ของคุณอยู่ที่ 35% ให้ลงทุนลดหย่อนมากขึ้น (เช่น RMF) เพราะจะประหยัด 35% แต่ละบาท ไม่ใช่แค่ 15% หรือ 20%

2. จัดลำดับลดหย่อน

ลำดับที่มีประโยชน์มากที่สุด: RMF → ประกันชีวิต → บำรุงการศึกษา → ผู้ติดตาม

3. วางแผนล่วงหน้า

ลดหย่อนต้องสำเร็จก่อน 31 ธันวาคม เพื่อนำใช้ลดหย่อนในปีเดียวกัน

ลดหย่อนที่มักมองข้าม

• ค่าธรรมชาติบ้าน: ได้ลดหย่อนตามสิทธิ
• อุจีวิทย์ประจำปี: ได้ลดหย่อน 20,000 บาท (บริจาค)
• สมาชิกสหกรณ์: ได้ลดหย่อน 15,000 บาท
• ค่าเบี้ยประกันสังคม (นายจ้างเบิก): ได้ลดหย่อน (ส่วนของพนักงาน)

สรุป

ลดหย่อน = ลดเงินได้ก่อนคำนวณภาษี (ประหยัด = ลดหย่อน × อัตราภาษี)
หักลดหย่อน = ลดภาษีตรงๆ (ประหยัด = หักลดหย่อน × 100%)
ไทย = มี ลดหย่อน แต่ไม่มี หักลดหย่อน

ใช้ลดหย่อนให้เต็มที่ และลดลดหย่อนที่มีประโยชน์สูงสุด (RMF) ได้ประหยัดศาสตร์ได้สูงสุด!