ภาษีเงินได้ 2569 คำนวณภาษีอย่างไร พร้อมวิธีลดหย่อนภาษีให้ถูกต้อง

การคำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาเป็นเรื่องที่มนุษย์เงินเดือนและผู้มีรายได้ทุกคนควรทำความเข้าใจ ปี 2569 (พ.ศ. 2569 / ค.ศ. 2026) กรมสรรพากรยังคงใช้อัตราภาษีแบบขั้นบันไดเช่นเดิม แต่มีการปรับปรุงสิทธิประโยชน์ทางภาษีบางรายการ บทความนี้จะอธิบายวิธีคำนวณภาษีทีละขั้นตอน พร้อมแนะนำวิธีลดหย่อนภาษีอย่างถูกกฎหมาย

อัตราภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา 2569 (ขั้นบันได)

ประเทศไทยใช้ระบบภาษีแบบขั้นบันได (Progressive Tax) หมายความว่ายิ่งมีรายได้สุทธิมาก อัตราภาษีก็ยิ่งสูงขึ้น โดยแบ่งเป็น 8 ขั้น ดังนี้:

วิธีคำนวณภาษีเงินได้ทีละขั้นตอน

การคำนวณภาษีเงินได้มี 4 ขั้นตอนหลัก:

1. รวมรายได้ทั้งปี — รวมเงินเดือน โบนัส ค่าคอมมิชชั่น และรายได้อื่นๆ ทั้งหมดในปีภาษี
2. หักค่าใช้จ่าย — สำหรับเงินเดือน (เงินได้ 40(1)) หักค่าใช้จ่ายเหมา 50% แต่ไม่เกิน 100,000 บาท
3. หักค่าลดหย่อน — หักค่าลดหย่อนส่วนตัว คู่สมรส บุตร ประกัน กองทุน ฯลฯ ตามสิทธิ์ที่มี
4. คำนวณตามขั้นบันได — นำรายได้สุทธิ (หลังหักค่าใช้จ่ายและค่าลดหย่อน) มาคำนวณภาษีตามตารางขั้นบันไดข้างต้น

ตัวอย่างการคำนวณ

สมมติคุณมีเงินเดือน 40,000 บาท/เดือน (รายได้ทั้งปี 480,000 บาท) ไม่มีคู่สมรสหรือบุตร:

• รายได้ทั้งปี: 480,000 บาท
• หักค่าใช้จ่าย (50% ไม่เกิน 100,000): -100,000 บาท
• หักค่าลดหย่อนส่วนตัว: -60,000 บาท
• หักประกันสังคม: -9,000 บาท
• รายได้สุทธิ: 311,000 บาท
• ภาษี 150,000 แรก: ยกเว้น = 0 บาท
• ภาษี 150,001-300,000 (150,000 บาท x 5%): 7,500 บาท
• ภาษี 300,001-311,000 (11,000 บาท x 10%): 1,100 บาท
• ภาษีทั้งปี: 8,600 บาท (ประมาณเดือนละ 717 บาท)

ค่าลดหย่อนภาษีปี 2569 ที่ต้องรู้

ค่าลดหย่อนคือจำนวนเงินที่กฎหมายอนุญาตให้หักจากรายได้ก่อนคำนวณภาษี ยิ่งมีค่าลดหย่อนมาก รายได้สุทธิที่ต้องเสียภาษีก็ยิ่งน้อย รายการหลักๆ มีดังนี้:

ค่าลดหย่อนส่วนตัวและครอบครัว

• ส่วนตัว: 60,000 บาท (ทุกคนได้สิทธิ์อัตโนมัติ)
• คู่สมรส (ที่ไม่มีรายได้): 60,000 บาท
• บุตร: คนละ 30,000 บาท (บุตรคนที่ 2 ขึ้นไปเกิดตั้งแต่ปี 2561 ได้ 60,000 บาท)
• บิดามารดา (อายุ 60 ปีขึ้นไป รายได้ไม่เกิน 30,000): คนละ 30,000 บาท

ค่าลดหย่อนประกันและกองทุน

• ประกันสังคม: ตามจ่ายจริง สูงสุด 9,000 บาท
• ประกันชีวิต: ตามจ่ายจริง สูงสุด 100,000 บาท
• ประกันสุขภาพ: ตามจ่ายจริง สูงสุด 25,000 บาท (รวมกับประกันชีวิตไม่เกิน 100,000 บาท)
• กองทุน SSF: ตามจ่ายจริง สูงสุด 30% ของรายได้ ไม่เกิน 200,000 บาท
• กองทุน RMF: ตามจ่ายจริง สูงสุด 30% ของรายได้ ไม่เกิน 500,000 บาท
• กองทุน Thai ESG: ตามจ่ายจริง สูงสุด 30% ของรายได้ ไม่เกิน 300,000 บาท
• กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ (PVD): ตามจ่ายจริง สูงสุด 500,000 บาท

สำคัญ: กองทุน SSF + RMF + PVD + กบข. + กองทุนการออมแห่งชาติ + ประกันชีวิตบำนาญ รวมกันต้องไม่เกิน 500,000 บาท

ค่าลดหย่อนอื่นๆ

• ดอกเบี้ยบ้าน: ตามจ่ายจริง สูงสุด 100,000 บาท
• เงินบริจาคทั่วไป: ตามจ่ายจริง สูงสุด 10% ของรายได้หลังหักค่าลดหย่อนอื่น
• เงินบริจาคเพื่อการศึกษา กีฬา สาธารณสุข: หักได้ 2 เท่าของที่จ่ายจริง
• ช้อปดีมีคืน (ถ้ามี): ตามประกาศจากรัฐบาลแต่ละปี

เคล็ดลับประหยัดภาษี 2569

1. วางแผนตั้งแต่ต้นปี — อย่ารอถึงปลายปีค่อยลงทุนกองทุนลดหย่อน ควรทำแผน DCA (Dollar Cost Averaging) ตั้งแต่เดือนมกราคม
2. ใช้สิทธิ์ SSF/RMF ให้เต็ม — กองทุน SSF และ RMF ช่วยลดหย่อนได้สูงสุดถึง 30% ของรายได้ และยังเป็นการออมระยะยาวที่ดี
3. อย่าลืมประกันสุขภาพ — ลดหย่อนได้สูงสุด 25,000 บาท และยังคุ้มครองค่ารักษาพยาบาลในกรณีเจ็บป่วย
4. ตรวจสอบสิทธิ์บิดามารดา — หลายคนลืมใช้สิทธิ์ลดหย่อนบิดามารดาที่อายุ 60 ปีขึ้นไป
5. เก็บหลักฐานให้ครบ — ใบเสร็จประกัน ใบรับรองกองทุน หนังสือรับรองดอกเบี้ยบ้าน ต้องเก็บไว้สำหรับยื่นภาษี

กำหนดยื่นภาษีเงินได้ 2569

สำหรับรายได้ปีภาษี 2568 (มกราคม-ธันวาคม 2568) ต้องยื่นแบบ ภ.ง.ด.90 หรือ ภ.ง.ด.91 ภายในวันที่ 31 มีนาคม 2569 หากยื่นผ่านระบบ e-Filing ของกรมสรรพากร จะได้ขยายเวลาถึง 8 เมษายน 2569

การยื่นภาษีล่าช้าจะมีค่าปรับ 200 บาท และอาจถูกเรียกเก็บเงินเพิ่ม 1.5% ต่อเดือนของภาษีที่ต้องชำระ ดังนั้นควรเตรียมเอกสารให้พร้อมและยื่นให้ทันเวลา

สรุป

การคำนวณภาษีเงินได้ไม่ยากอย่างที่คิด เพียงแค่เข้าใจขั้นตอนการหักค่าใช้จ่าย ค่าลดหย่อน และอัตราภาษีขั้นบันได ก็สามารถวางแผนภาษีได้อย่างมีประสิทธิภาพ สิ่งสำคัญคือการเริ่มวางแผนตั้งแต่ต้นปี ใช้สิทธิ์ลดหย่อนให้ครบ และยื่นภาษีให้ตรงเวลา

ใช้ เครื่องคำนวณภาษีเงินได้ 2569 ของเราเพื่อคำนวณภาษีของคุณได้ทันที หรือลองใช้ เครื่องคำนวณเงินเดือนสุทธิ เพื่อดูว่าเงินเดือนหลังหักภาษีและประกันสังคมจะเหลือเท่าไร

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)