คำนวณ BMI (ดัชนีมวลกาย)
[อัปเดตตามเกณฑ์ WHO Asia-Pacific 2569] • อัปเดตเมื่อ: 21 เม.ย. 2569
คำนวณค่า BMI ออนไลน์ฟรี ใช้เกณฑ์ WHO Asia-Pacific สำหรับคนเอเชีย พร้อมคำแนะนำสุขภาพ
ลองใช้ตัวอย่าง:
คำแนะนำ
น้ำหนักที่เหมาะสม
⚠️ สำคัญ: ข้อจำกัดของ BMI
• BMI ไม่แยกแยะมวลกล้ามเนื้อกับไขมัน — นักกีฬาอาจมี BMI สูงแต่ไม่อ้วน
• ไม่เหมาะกับเด็ก ผู้สูงอายุ หญิงตั้งครรภ์ และผู้ป่วยเรื้อรัง
• ไม่คำนึงถึงการกระจายตัวของไขมัน (ไขมันหน้าท้องอันตรายกว่า)
• ควรใช้ร่วมกับการวัดเส้นรอบเอว และการตรวจสุขภาพโดยแพทย์
วิธีคำนวณ
- ปรึกษาแพทย์หาก BMI อยู่นอกเกณฑ์ปกติ
- ออกกำลังกาย 150 นาที/สัปดาห์ตามคำแนะนำกรมอนามัย
- ตรวจสุขภาพประจำปีเพื่อติดตามผลลัพธ์
เครื่องคำนวณที่เกี่ยวข้อง
คู่มือและเครื่องมือที่เกี่ยวข้อง
ดัชนีมวลกาย (BMI) คืออะไร?
ดัชนีมวลกาย (Body Mass Index หรือ BMI) เป็นค่าที่ใช้ประเมินภาวะโภชนาการ โดยคำนวณจากน้ำหนักตัว (กิโลกรัม) หารด้วยส่วนสูง (เมตร) ยกกำลังสอง ค่า BMI ช่วยบอกว่าน้ำหนักตัวอยู่ในเกณฑ์ที่เหมาะสมกับส่วนสูงหรือไม่ และเป็นตัวชี้วัดเบื้องต้นของความเสี่ยงต่อโรคเรื้อรัง
สูตรคำนวณ BMI
BMI = น้ำหนัก (กก.) ÷ ส่วนสูง (ม.)2
ตัวอย่าง: น้ำหนัก 65 กก. ส่วนสูง 170 ซม. → BMI = 65 ÷ 1.70² = 22.49
เกณฑ์ BMI สำหรับคนเอเชีย (WHO Asia-Pacific)
องค์การอนามัยโลกภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิก (WHO) ร่วมกับกลุ่มควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข (Thai Ministry of Public Health) กำหนดเกณฑ์ BMI สำหรับคนเอเชียไว้ต่ำกว่าเกณฑ์สากล เนื่องจากงานวิจัยพบว่าคนเอเชียมีความเสี่ยงต่อโรคเบาหวาน โรคหัวใจ และความดันโลหิตสูง ที่ค่า BMI ต่ำกว่าคนตะวันตก
| ระดับ | ค่า BMI | ความเสี่ยงต่อสุขภาพ |
|---|---|---|
| น้ำหนักน้อย | ต่ำกว่า 18.5 | เสี่ยงภาวะขาดสารอาหาร ภูมิคุ้มกันต่ำ |
| ปกติ | 18.5 — 22.9 | ต่ำ — น้ำหนักเหมาะสม |
| น้ำหนักเกิน | 23.0 — 24.9 | ปานกลาง — ควรควบคุมน้ำหนัก |
| อ้วน | 25.0 ขึ้นไป | สูง — เสี่ยงเบาหวาน โรคหัวใจ ความดัน |
เปรียบเทียบเกณฑ์ BMI สากล vs เอเชีย
ค่า BMI ที่ถือว่า "ปกติ" ต่างกันระหว่างเกณฑ์สากลและเกณฑ์เอเชีย คนไทยควรใช้เกณฑ์เอเชีย:
| ระดับ | เกณฑ์สากล (WHO) | เกณฑ์เอเชีย (คนไทย) |
|---|---|---|
| น้ำหนักน้อย | ต่ำกว่า 18.5 | ต่ำกว่า 18.5 |
| ปกติ | 18.5 — 24.9 | 18.5 — 22.9 |
| น้ำหนักเกิน | 25.0 — 29.9 | 23.0 — 24.9 |
| อ้วน | 30.0 ขึ้นไป | 25.0 ขึ้นไป |
ที่มา: WHO + กลุ่มควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข
ข้อจำกัดของ BMI
BMI เป็นเพียงตัวชี้วัดเบื้องต้น มีข้อจำกัดหลายประการ:
- ไม่สามารถแยกแยะระหว่างมวลกล้ามเนื้อกับไขมัน — นักกีฬาอาจมี BMI สูงแต่ไม่อ้วน
- ไม่ได้คำนึงถึงการกระจายตัวของไขมัน — ไขมันหน้าท้องอันตรายกว่าไขมันส่วนอื่น
- ไม่เหมาะกับเด็ก ผู้สูงอายุ และหญิงตั้งครรภ์
- ควรใช้ร่วมกับการวัดเส้นรอบเอวและการตรวจสุขภาพ
เครื่องคำนวณ BMI นี้ใช้เกณฑ์ WHO Asia-Pacific ซึ่งเหมาะกับคนไทยและคนเอเชีย ให้ผลลัพธ์แม่นยำกว่าเกณฑ์สากลสำหรับการประเมินความเสี่ยงต่อสุขภาพ
ตัวอย่างการคำนวณ BMI: ส่วนสูง 175 ซม. น้ำหนัก 70 กก.
ตัวอย่างนี้แสดงการคำนวณ BMI ของบุคคลที่มีส่วนสูง 175 เซนติเมตร น้ำหนัก 70 กิโลกรัม ซึ่งเป็นสถานการณ์ทั่วไป สะท้อนน้ำหนักที่เหมาะสม:
ข้อมูลอินพุต:
- ส่วนสูง: 175 เซนติเมตร = 1.75 เมตร
- น้ำหนัก: 70 กิโลกรัม
ขั้นตอนการคำนวณ:
- แปลงส่วนสูงเป็นเมตร: 175 ซม. ÷ 100 = 1.75 ม.
- ยกกำลังสองของส่วนสูง: 1.75 × 1.75 = 3.0625
- หารน้ำหนักด้วยส่วนสูงกำลังสอง: 70 ÷ 3.0625 = 22.86
ผลลัพธ์: BMI = 22.86 ซึ่งอยู่ในช่วง 18.5 — 22.9 (ปกติ) ตามเกณฑ์ WHO Asia-Pacific หมายความว่าบุคคลนี้มีน้ำหนักเหมาะสมกับส่วนสูง และมีความเสี่ยงต่อโรคเรื้อรังต่ำ ควรรักษาน้ำหนักให้คงที่โดยออกกำลังกายสม่ำเสมอและรับประทานอาหารที่มีประโยชน์
สูตรที่ใช้คำนวณ BMI และเกณฑ์มาตรฐาน
BMI = น้ำหนัก (กก.) ÷ [ส่วนสูง (ม.)]²
เกณฑ์มาตรฐาน WHO & กรมอนามัย ประเทศไทย:
- น้อยเกินไป (Underweight) = BMI < 18.5
- ปกติ (Normal) = BMI 18.5–22.9
- น้ำหนักเกิน (Overweight) = BMI 23.0–24.9
- โรคอ้วน (Obese) = BMI ≥ 25.0
ตัวอย่างการคำนวณ BMI
ตัวอย่างที่ 1: BMI ปกติ
- ส่วนสูง = 170 ซม. = 1.70 เมตร
- น้ำหนัก = 65 กก.
- BMI = 65 ÷ (1.70)² = 65 ÷ 2.89 = 22.5 (ปกติ)
ตัวอย่างที่ 2: น้ำหนักเกิน
- ส่วนสูง = 165 ซม. = 1.65 เมตร
- น้ำหนัก = 70 กก.
- BMI = 70 ÷ (1.65)² = 70 ÷ 2.7225 = 25.7 (น้ำหนักเกิน)
ตัวอย่างที่ 3: น้ำหนักน้อยเกินไป
- ส่วนสูง = 160 ซม. = 1.60 เมตร
- น้ำหนัก = 48 กก.
- BMI = 48 ÷ (1.60)² = 48 ÷ 2.56 = 18.75 (ปกติ แต่ใกล้ขีดต่ำ)
วิธีคำนวณ BMI ด้วยตนเอง
- วัดส่วนสูง: ยืนตรง ถอดรองเท้า บันทึกเป็นเมตร (เช่น 170 ซม. = 1.70 ม.)
- ชั่งน้ำหนัก: ตอนเช้าหลังเข้าห้องน้ำ ก่อนรับประทานอาหาร
- ยกกำลังสองของส่วนสูง: เช่น 1.70² = 2.89
- หารน้ำหนักด้วยกำลังสองของส่วนสูง: 65 ÷ 2.89 = 22.5
- เทียบเกณฑ์มาตรฐาน WHO Asia-Pacific สำหรับคนไทย
- ติดตาม BMI ทุก 1 เดือน และปรึกษาแพทย์หากต้องการบริหารน้ำหนัก
แหล่งอ้างอิง: กลุ่มควบคุมโรค: เกณฑ์ BMI และการประเมินสุขภาพ 2569 [อัปเดต 2569] · WHO: Global BMI Classification Guidelines
ข้อผิดพลาดทั่วไปในการคำนวณ BMI
ในการคำนวณ BMI มีข้อผิดพลาดหลายประการที่ผู้ใช้มักตกหลุมพระเล้า เรียนรู้เพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่แม่นยำ:
- ใช้ความสูงเป็นเซนติเมตรแทนเมตร
หากส่วนสูง 170 ซม. แต่ใส่ 170 แทน 1.70 ผลลัพธ์ BMI จะคำนวณผิด ต้องแปลงเป็น 1.70 เมตรก่อน จากนั้นใช้ในสูตร BMI = น้ำหนัก ÷ (1.70)² เท่านั้น - ไม่แปลงหน่วยเมื่อใช้ฟุต นิ้ว หรือหน่วยอื่น
ถ้าวัดส่วนสูงเป็น 5 ฟุต 8 นิ้ว ต้องแปลงเป็นเมตร (ประมาณ 1.73 ม.) ก่อน ใช้อัตโนมัติหรือเครื่องคำนวณที่แปลงหน่วยได้จะช่วยลดข้อผิดพลาด - ชั่งน้ำหนักพร้อมเสื้อผ้าหนักหรือเครื่องประดับ
เสื้อผ้า นาฬิกา แหวน รองเท้า รวมน้ำหนัก 2-3 กิโลกรัม ถ้าชั่งแล้ว BMI จะสูงกว่าความเป็นจริง ควรชั่งเมื่อเช้าก่อนรับประทานอาหาร สวมเสื้อผ้าน้อยที่สุด - ไม่คำนึงถึงการเป็นนักกีฬาหรือกล้ามเนื้อเยอะ
นักกีฬาหรือคนที่ออกกำลังกายมาก BMI อาจสูง แต่ไม่ได้อ้วน เพราะกล้ามเนื้อหนักกว่าไขมัน ถ้า BMI สูง แต่เสื้อตัวใหญ่พอดี ไขมันไม่เยอะ ควรวัดเส้นรอบเอวเพิ่มเติม และปรึกษาแพทย์ - ใช้เกณฑ์สากล (25+) แทนเกณฑ์เอเชีย (23+)
เกณฑ์สากลบอกว่าน้ำหนักเกินเริ่มที่ 25+ แต่เกณฑ์ WHO Asia-Pacific สำหรับคนเอเชีย (ไทย) ถือว่าน้ำหนักเกินตั้งแต่ 23+ ตรวจสอบว่าเครื่องคำนวณใช้เกณฑ์ที่เหมาะกับสภาวะของคุณ